In het kort: voor een kinderdagverblijf gelden strenge brandveiligheidsregels, omdat jonge kinderen zichzelf niet in veiligheid kunnen brengen. Of je een brandmeldinstallatie of rookmelders nodig hebt, hangt af van de grootte van je opvang en de verdieping. Zijn er meer dan 10 kinderen tegelijk, dan doe je een gebruiksmelding bij de gemeente. En je legt vast hoe je bij brand iedereen veilig naar buiten krijgt.
Waar komen de regels vandaan?
De regels voor brandveiligheid staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat sinds 2024 het oude Bouwbesluit vervangt. Een kinderdagverblijf valt daarin onder de bijeenkomstfunctie voor kinderopvang. Voor ruimtes waar kinderen slapen (het bedgebied) en voor kinderen jonger dan 4 jaar gelden extra of strengere eisen.
Je hoeft niet alle technische eisen zelf uit je hoofd te kennen. Ga je verbouwen of bouwen, dan hoort je architect of aannemer ze te kennen. Maar het is wel jouw opvang: als je de begrippen kent, weet je waar je op moet letten en kun je de juiste vragen stellen.
Brandmeldinstallatie of rookmelders?
Of je een volledige brandmeldinstallatie nodig hebt of dat rookmelders volstaan, hangt vooral af van de oppervlakte en van de verdieping waarop kinderen verblijven:
| Situatie | Wat heb je nodig? |
|---|---|
| Opvang op de begane grond, kleiner dan 200 m² | Rookmelders in de verblijfsruimtes en op de vluchtroute naar de uitgang |
| Opvang groter dan 200 m² | Een brandmeldinstallatie die het hele gebouw bewaakt |
| Kinderen verblijven ook op een verdieping | Meestal een brandmeldinstallatie met rechtstreekse doormelding naar de brandweer. Een uitzondering is mogelijk bij maximaal 6 bedjes op de verdieping en maximaal 200 m² in totaal |
Is een brandmeldinstallatie verplicht, dan hoort daar ook een ontruimingsalarm bij. Een installatie met doormelding moet elk jaar opnieuw gekeurd worden, een installatie zonder doormelding elke drie jaar. Reken die kosten mee in je begroting, want een brandmeldinstallatie kan flink in de papieren lopen.
Brandcompartimenten en de slaapruimte
Een gebouw is verdeeld in brandcompartimenten: delen die een brand een tijd tegenhouden, zodat die zich niet snel door het hele gebouw verspreidt. Binnen zo’n compartiment kunnen weer kleinere delen liggen, de subbrandcompartimenten.
Voor de slaapruimte gelden extra eisen. Bij nieuwbouw ligt die in een beschermd subbrandcompartiment: een ruimte die kinderen bij brand een tijd extra bescherming biedt, zodat er tijd is om ze veilig naar buiten te brengen. Werk je in een bestaand gebouw, laat dan checken of de slaapruimte daaraan voldoet.
Ga je een bestaand kinderdagverblijf aanpassen? Kleine verbouwingen mogen vaak zonder vergunning, zolang de draagconstructie en de indeling in (sub)brandcompartimenten hetzelfde blijven. Verandert daar iets aan, doe dan eerst de vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Vluchtroutes en inrichting
Bij brand moet iedereen snel en veilig naar buiten kunnen. Daarom gelden er eisen aan het aantal vluchtroutes, de loopafstanden en de deuren onderweg. In een bestaand gebouw mag je ervan uitgaan dat dit bij de bouw goed geregeld is, maar let op als je de indeling verandert.
Ook de inrichting telt mee:
- Brandveilige materialen: gordijnen, vloerbedekking, versiering, speeltoestellen en meubels moeten brandveilig zijn.
- Vrije vluchtroutes: zet geen kasten, buggy’s of opslag in gangen en voor nooduitgangen.
- Deuren: branddeuren moeten vanzelf dichtvallen. Zet ze dus niet vast met een wig of haak.
De gebruiksmelding
Zijn er straks meer dan 10 kinderen jonger dan 12 jaar tegelijk aanwezig? Dan meld je dat bij de gemeente met een gebruiksmelding (melding brandveilig gebruik). Zo doe je dat:
- Doe de melding via het Omgevingsloket, minimaal 4 weken voordat je opent.
- Voeg een plattegrond toe met onder meer de vluchtroutes, de brandblusmiddelen en de rookmelders of de brandmeldinstallatie.
- De gemeente of de brandweer komt daarna vaak langs om te controleren of alles klopt.
Ontruimen: wat moet je vastleggen?
Naast het gebouw draait brandveiligheid om wat je doet als het misgaat. Leg dit vast in je beleid veiligheid en gezondheid, zodat de GGD kan zien hoe je het geregeld hebt:
- Een ontruimingsplan: wie doet wat bij brand, welke route nemen jullie en waar verzamelen jullie buiten? Houd het praktisch en hang het zichtbaar op.
- Baby’s en kinderen die nog niet lopen: hoe krijg je hen snel naar buiten? Veel opvangen gebruiken daarvoor een evacuatiebed of -wagen.
- Bedrijfshulpverlening (BHV): als werkgever zorg je dat er altijd genoeg mensen aanwezig zijn die weten wat ze bij brand moeten doen.
- Oefenen: oefen de ontruiming regelmatig met je pedagogisch professionals, zodat iedereen weet wat er van hem of haar verwacht wordt.
Meer over de eisen aan het pand zelf lees je in Eisen aan de locatie van een kinderdagverblijf.
Hulp bij je kinderopvang
Ga je een kinderopvang starten of heb je al een opvang? LOOKK helpt startende én bestaande kinderopvanghouders, bijvoorbeeld bij het opstellen van je beleid veiligheid en gezondheid. Neem contact op en ontdek wat we voor jou kunnen betekenen.
Veelgestelde vragen
Heb ik altijd een brandmeldinstallatie nodig?
Nee. Zit je opvang op de begane grond en is die kleiner dan 200 m², dan volstaan meestal rookmelders. Bij een grotere opvang of als kinderen op een verdieping verblijven, heb je meestal wel een brandmeldinstallatie nodig.
Wie controleert de brandveiligheid?
Na je gebruiksmelding kan de gemeente of de brandweer langskomen. De GGD kijkt bij de inspectie onder meer naar je beleid veiligheid en gezondheid, en dus ook naar hoe je een ontruiming hebt geregeld.
Gelden dezelfde regels voor een bso?
Deels. De gebruiksmelding geldt ook voor een bso met meer dan 10 kinderen jonger dan 12 jaar. Een aantal eisen, zoals die voor het bedgebied, gaat juist over jonge kinderen. Lees meer in Een bso of peuteropvang starten.
Moet ik iets regelen als ik een bestaand pand huur?
Ja. Ook in een bestaand gebouw moet je opvang aan de eisen voldoen. Laat vóór je tekent checken of er een brandmeldinstallatie of rookmelders nodig zijn en of de slaapruimte geschikt is. Aanpassingen achteraf zijn vaak duurder.